Zbliżają się Twoje 18. lub 28. urodziny? Dotychczasowy dokument gdzieś się zapodział lub uległ zniszczeniu? Po ślubie przyjęłaś nazwisko męża lub przyjąłeś nazwisko żony? Jeśli tak, to ten tekst jest dokładnie dla Ciebie! Podpowiemy jak wyrobić pierwszy lub kolejny dowód osobisty oraz wyjaśnimy, dlaczego od kilku miesięcy nie można składać wniosku on-line.
Zacznijmy od tego, że bez dowodu osobistego ciężko korzystać z praw i przywilejów przysługujących obywatelowi. Dodatkowo posiadanie tego dokumentu stanowi nasz obowiązek. Dlatego też o jego wyrobieniu muszą pamiętać wszyscy zbliżający się do pełnoletności.
Na konieczności uzyskania dowodu w wieku 18. lat nie wyczerpuje się jednak temat obowiązków związanych z tą sprawą. Jeśli bowiem składamy wniosek o dokument właśnie u progu pełnoletności, to jest pewne, że czynność będziemy musieli powtórzyć po 10 latach, a więc mając 28 lat. Sytuacja wygląda inaczej, gdy nasz dowód uzyskaliśmy jeszcze jako osoby niepełnoletnie – wtedy ważność dokumentu wynosi 5 lat.
Wyrobić nowy dowód osobisty muszą także osoby po operacjach plastycznych utrudniających rozpoznanie na podstawie dotychczasowego zdjęcia oraz zmieniające nazwisko, np. po wstąpieniu w związek małżeński (zwyczajowo nazwisko zmieniają kobiety). Warto jednak pamiętać, że formalność dotyczy nie tylko pań przyjmujących nazwisko męża, ale także decydujących się na dwa nazwiska: zachowanie panieńskiego i dodanie do niego drugiego – od współmałżonka.
Oczywiście wymienić dokument należy także w sytuacji jego uszkodzenia lub utracenia (i to niezależnie czy zgubiliśmy dowód czy ktoś nam go ukradł). W razie braku kontroli nad naszym dokumentem tożsamości bezwzględnie trzeba zgłosić jego utratę – można tego dokonać w gminie lub przez internet (wymagany jest Profil Zaufany), a czynności nie da się odwołać. Wycofać wolno natomiast okresowe zawieszenie dowodu, ale taka opcja dostępna jest tylko dla dokumentów wydanych po 4 marca 2019 roku. Należy ponadto pamiętać, że kradzież dokumentu należy zgłosić policji, a wiedza o zniknięciu dowodu – niezależnie czy go zgubiliśmy czy ktoś nam go odebrał – z racji ryzyka zaciągnięcia na nasze nazwisko kredytu powinna zostać przekazana bankowi. Wiele osób zwraca ponadto uwagę na potrzebę zastrzeżenia dowodu przez stronę BIK. Istotne w tej sprawie są szybkość i kolejność działania.
Wniosek o nowy dowodów – niezależnie czy wyrabiamy go po raz pierwszy czy kolejny – złożyć należy… wyłącznie w gminie. Niedawno wygasła bowiem możliwość uzyskania dokumentu drogą on-line z powodu wprowadzenia w dokumentach drugiej cechy biometrycznej, co jest efektem dostosowania naszych przepisów do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej z czerwca roku 2019. Teraz dowody będą zawierały w warstwie graficznej nasz podpis, zaś w warstwie elektronicznej – odciski palców. I to właśnie ich pobranie wymaga wizyty w urzędzie i wyklucza składanie wniosku przez internet.
Mimo tej niedogodności wyrobienie dowodu osobistego cały czas pozostaje bezpłatne, a na dokument poczekamy najwyżej 30 dni. Jego gotowość do odbioru, jak stosowne i miejsce złożenia wniosku, sprawdzimy on-line. Od kilku lat dowody umożliwiają ponadto posiadanie bardzo praktycznej we współczesnym świecie warstwy elektronicznej.
Michał Wałach
