Zajęcia pozalekcyjne i korepetycje stały się w Polsce jednym z najważniejszych elementów życia edukacyjnego. Z raportów i badań wynika, że korzysta z nich nawet połowa uczniów szkół podstawowych i średnich. Szczególnie popularne są dodatkowe lekcje języków obcych, matematyki, przedmiotów przyrodniczych, a także zajęcia artystyczne i sportowe. W dużych miastach to już standard, a w mniejszych miejscowościach – coraz częstsza praktyka, choć ograniczona przez kwestie finansowe i dostępność nauczycieli.
Plusy – inwestycja w rozwój
Dodatkowe zajęcia mają swoje niewątpliwe atuty. Dzieci i młodzież mogą rozwijać pasje, poszerzać wiedzę, lepiej przygotowywać się do egzaminów i sprawdzianów. Korepetycje bywają też ratunkiem, gdy system edukacji nie jest w stanie dostatecznie pomóc uczniowi – czy to ze względu na przeładowane programy, czy zbyt duże klasy. Wielu rodziców traktuje wydatki na korepetycje jako inwestycję w przyszłość dziecka, wierząc, że lepsze wyniki w szkole otworzą drogę na wymarzone studia.
Minusy – nierówności i presja
Równocześnie zjawisko to ma ciemne strony. Korepetycje generują ogromne koszty – rodzice wydają na nie od kilkuset do nawet kilku tysięcy złotych rocznie. Prowadzi to do narastających nierówności: dzieci z mniej zamożnych rodzin mają znacznie mniejsze szanse na dodatkowe wsparcie. Krytycy zwracają uwagę, że masowość korepetycji podważa sens systemu edukacji – jeśli uczniowie nie radzą sobie bez dodatkowych lekcji, oznacza to, że szkoła nie spełnia w pełni swojej funkcji. Nie można też pominąć presji psychicznej – uczniowie, którzy spędzają popołudnia na kolejnych zajęciach, często skarżą się na brak czasu na odpoczynek i rozwijanie własnych, niezwiązanych ze szkołą zainteresowań.
Rynek korepetycji – szara strefa i podatki
Rynek korepetycji w Polsce to miliardy złotych rocznie. Część tego obrotu jest legalnie rozliczana, szczególnie przez nauczycieli prowadzących działalność gospodarczą czy firmy edukacyjne. Jednak wciąż spora część funkcjonuje w tzw. szarej strefie, gdzie wynagrodzenie za lekcje wypłacane jest „do ręki” i nie odprowadza się od niego podatków. Od kilku lat państwo podejmuje próby uszczelnienia systemu, zachęcając korepetytorów do legalnego prowadzenia działalności i rozliczania się z fiskusem.
Co dalej?
Zajęcia pozalekcyjne i korepetycje są już na stałe wpisane w krajobraz polskiej edukacji. Z jednej strony pozwalają wyrównywać braki i rozwijać talenty, z drugiej – pogłębiają różnice społeczne i zwiększają presję na młodych ludzi. Wydaje się, że bez głębszej reformy systemu szkolnego i zrównania szans edukacyjnych trudno będzie ograniczyć masowość korepetycji. Na razie pozostają one nie tyle „dodatkiem”, ile niemal nieodłącznym elementem drogi szkolnej wielu uczniów.
/PK-P/
Foto: Youtube.com/zrzut z ekranu
—
Sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030 PROO1.
—
Dom Edukacji Medialnej (DEM) to projekt, który został sfinansowany ze środków pochodzących z budżetu państwa (Ministerstwo Edukacji i Nauki) w ramach programu pn. „Rozwój potencjału infrastrukturalnego podmiotów wspierających system oświaty i wychowania”. W Domu Edukacji Medialnej odbywają się m.in. spotkania edukacyjne z udziałem młodych ludzi. W ramach funkcjonującego mini-studia nagraniowego są tworzone filmy o charakterze edukacyjnym oraz odbywają się spotkania i wywiady z gośćmi specjalnymi o tematyce edukacyjnej, patriotycznej, historycznej, medialnej i społecznej.
