Ostatnie wydarzenia na Bliskim Wschodzie powodują, iż to właśnie ten region jest na ustach całego świata. Ponad tydzień temu, rankiem 7 października, członkowie Hamasu, czyli radykalnego ugrupowania o charakterze terrorystycznym, zaatakowali Izrael. Data rozpoczęcia działań zbrojnych nie była przypadkowa, bowiem przypadła na 50. rocznicę wybuchu konfliktu zbrojnego między żydowskim Izraelem a koalicją państw arabskich pod przewodnictwem Syrii i Egiptu, który do historii przeszedł jako wojna Jom Kippur. Minione dni przyniosły masę cierpienia i tragedii ludzkiej. Nie jest to jednak pierwsza sytuacja, w której konflikt palestyńsko-izraelski prowadzi do bezpośrednich starć zbrojnych. Dziś, a także w kolejnych dniach postaramy się przybliżyć genezę całego sporu.
Korzenie konfliktu palestyńsko-izraelskiego sięgają XIX wieku, kiedy to rozpoczęła się fala migracji ludności żydowskiej do Palestyny, która wówczas wchodziła w skład Imperium Osmańskiego. Po zakończeniu I wojny światowej i porażce Osmanów to Wielka Brytania uzyskała kontrolę nad tym terytorium. Wraz z biegiem czasu żydowska liczba mieszkańców regionu się zwiększała, a działania ruchu syjonistycznego zmierzały do utworzenia na Bliskim Wschodzie niezależnego państwa. Mimo protestów ze strony rodowitej społeczności Arabów, Brytyjczycy przystali na taką propozycję. Po raz pierwszy ideę utworzenia na terenie Palestyny dwóch państw, arabskiego oraz żydowskiego, Wielka Brytania zaprezentowała w 1937 roku. Dla arabskiej większości rozdział terytorium nie wchodził w grę. Do chwilowego impasu w tej sprawie doprowadziła światowa tragedia w postaci II wojny światowej. Niemniej, zakończenie konfliktu wywołało kolejną falę migracji ludności żydowskiej na terytorium Palestyny. W 1947 roku Zgromadzenie Ogólne ONZ podjęło decyzje o powołaniu specjalnego komitetu ds. Palestyny, a w wyniku jego działań podjęto decyzję o utworzeniu dwóch państw i samodzielnego miasta Jerozolima. Dla obu zainteresowanych stron taki scenariusz nie był optymalny, lecz sam fakt powołania organizmu państwowego wydawał się być korzystny. Do realizacji planów ONZ jednak nie doszło.
Patowy charakter sprawy Palestyny zmotywował Brytyjczyków do opuszczenia tamtego terytorium. Tuż przed wygaśnięciem brytyjskiego mandatu, pochodzący z Płońska Dawid Ben-Gurion ogłosił „ustanowienie państwa żydowskiego w Eretz-Israel, znanego jako Państwo Izrael”. Momentalnie ta samozwańcza decyzja wzbudziła ogromne kontrowersje. Przeciwko Izraelowi wystąpili Palestyńczycy, a także wojska państw regionu, tj. Syrii, Iraku, Egiptu, Transjordanii, Libanu i Arabii Saudyjskiej. Arabska koalicja zdołała opanować południową i wschodnią część kraju, a także fragment Jerozolimy. Wydawało się, że historia Państwa Izrael będzie wyjątkowo krótka. Wręcz przeciwnie. W 1949 r., po roku walk ogłoszono zawieszenie broni i ustalono układ terytorialny. Zachodni Brzeg Jordanu oraz Wschodnią Jerozolimę zajęła Jordania, natomiast położoną na południu Strefę Gazy zagarnął Egipt. W trakcie i po zakończeniu konfliktu setki tysięcy Palestyńczyków zostało zmuszonych do opuszczenia swoich rodzinnych stron i przeniosła się głównie na terytorium Gazy i Zachodniego Brzegu. Izrael nigdy nie zezwolił na ich powrót. To właśnie pokłosie losu migrantów jest jednym z elementów wielopokoleniowego konfliktu palestyńsko-izraelskiego. 11 maja 1949 roku Izrael oficjalnie został włączony w poczet państw Organizacji Narodów Zjednoczonych, tym samym zyskując powszechną legitymizację. Decyzja ta spowodowała, iż sytuacja na Bliskim Wschodzie już nigdy nie była taka sama.
Ciąg dalszy nastąpi.
/JKI/
Źródła: wikipedia.org; historia.dorzeczy.pl; demagog.org.pl; businessinsider.com.pl
