Rok 2022 coraz wyraźniej widać na horyzoncie. Wraz z nim, jak zawsze, pojawią się zarówno nowe plany i postanowienia, jak i patroni, których po zmianie daty będziemy szczególnie wspominać. W 2021 mówiliśmy m.in. o Baczyńskim, Różewiczu czy Lemie – kto tym razem został wybrany i dlaczego?
Kobiety górą!
Sejm ustanowił pięcioro patronów, w tym aż 3 kobiety. Jest to o tyle wyjątkowe, że panie nieproporcjonalnie rzadziej pojawiają się w tej zaszczytnej grupie – dotychczasowy stosunek wynosił 50 mężczyzn do 3 kobiet.
Wyróżniono Marię Konopnicką, poetkę z okresu pozytywizmu. To ona jest autorką jednej z najważniejszych polskich pieśni – „Roty”. W nadchodzącym roku przypada 180-ta rocznica jej urodzin. Za pomocą utworów literackich pisarka protestowała przeciwko antypolskiej polityce zaborców i niesprawiedliwości społecznej, stając się tym samym jedną z najwybitniejszych kobiet w historii Polski.
Kolejną wyróżnioną jest Wanda Rutkiewicz – najwybitniejsza polska alpinistka. Jako pierwsza osoba z Polski, pierwsza Europejka i trzecia kobieta na świecie zdobyła Mount Everest – najwyższy szczyt na Ziemi. Oprócz tego zapisała się na kartach historii jako pionierka wśród płci pięknej w zdobyciu szczytu K2. Ostatni raz widziano ją żywą w górach majem 1992 roku, czego 30 rocznica minie w 2022.
Wśród patronek uwzględniono również Marię Grzegorzewską, twórczynię pedagogiki specjalnej w Polsce, w setną rocznicę założenia przez nią Państwowego Instytutu Pedagogiki Specjalnej, obecnie Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Jak czytamy w uchwale sejmowej: „mottem swojego życia i życia kolejnych pokoleń pedagogów specjalnych, specjalistów pracujących na rzecz osób z niepełnosprawnościami uczyniła stwierdzenie: „Nie ma kaleki – jest człowiek.”
Posłowie postanowili wyróżnić także 2 mężczyzn. W 2022 minie dokładnie 200 lat od śmierci Józefa Wybickiego, oraz 225 lat od powstania „Pieśni Legionów Polskich we Włoszech”. Grono patronów zamyka Józef Mackiewicz , urodzony w 1902 roku. Sejm uzasadnia, że pisarza należy wyróżnić uznając „wielkość jego dorobku wytrwale wspierającego idee: niepodległości Polski, wolności i przyjaznego współistnienia narodów Europy Środkowo-Wschodniej i niezłomnego oporu przeciwko komunizmowi, oraz uniwersalne wartości jego prozy literackiej”.
Rośliny, patrioci, wynalazca i pisarz
Izba wyższa parlamentu, oprócz wyróżnienia wyjątkowych postaci, postanowiła nadchodzący rok ogłosić Rokiem Botaniki, czyli nauki o roślinach. W roku tym przypada 100-lecie powstania Polskiego Towarzystwa Botanicznego, więc postanowiono docenić cywilizacyjne znaczenie tej dziedziny nauki.
Pierwszym patronem wybranym przez senat jest Władysław Bartoszewski. Ten niezwykły człowiek ma bardzo bogatą historię życia – był więźniem obozu zagłady, żołnierzem, wykładowcą, ambasadorem, a przede wszystkim wielkim patriotą. Jako jednemu z pierwszych Polaków został mu nadany tytuł Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Jego maksymą, przywoływaną w setną rocznicę urodzin, były słowa: „Warto być przyzwoitym!”.
Maciej Geremek, urodzony niespełna 90 lat temu, to kolejny wyróżniony. Na kartach historii zapisał się jako aktywny historyk i polityk, współtworzący demokratyczną opozycję w PRL-u. Jest współodpowiedzialny za wprowadzenie Polski do Unii Europejskiej i NATO. Został odznaczony Orderem Orła Białego.
Trudno pominąć w tym zestawieniu Ignacego Łukasiewicza – ten bowiem w 2022 świętuje dwusetne urodziny. Wynalazca znany jest na świecie jako pionier przemysłu naftowego. Swoim odkryciem przyczynił się nie tylko do powstania lampy naftowej, ale i rozwoju wielu gałęzi gospodarki. Był on również patriotą zaangażowanym zarówno w działalność niepodległościową, jak i napędzanie krajowego przemysłu.
Ostatnim w zestawieniu jest Bruno Schulz – polski artysta zmarły w 1942 roku. Autor „Sklepów cynamonowych” to jeden z najoryginalniejszych twórców XX wieku, obdarzony niezwykłą wyobraźnią. Jak napisano w uchwale senatu: „jego utwory weszły do kanonu literatury światowej i są znane nawet w najodleglejszych kulturowo rejonach świata” – opowiadania te przetłumaczono bowiem na ponad 45 języków.
Europa stawia na młodzież!
Nie tylko Polska, ale i Unia Europejska postanowiła wejść w nadchodzący rok objęta patronatem. Postawiono na młodzież, ogłaszając tym samym 2022 Europejskim Rokiem Młodzieży. W projekcie rezolucji czytamy, że „Europejski Rok Młodzieży powinien zapoczątkować proces refleksji nad przyszłością młodzieży i jej aktywnym udziałem w tworzeniu europejskiego projektu. W tym sensie strategie polityczne na rzecz młodzieży powinny stać się priorytetowym horyzontalnym elementem wszystkich polityk Unii.”
Wskazano przy tym, że młodzi są potrzebni, aby budować silną wspólnotę ponadnarodową opartą na wartościach UE – poszanowaniu godności osoby ludzkiej i praw człowieka, wolności, demokracji, równości, państwa prawnego.
Decyzja została podjęta, aby wesprzeć pokolenie, którego rozwój w sposób szczególny został ograniczony przez liczne lockdowny. Jej rezultatem jest m.in. organizacja Konferencji w sprawie przyszłości Europy oraz ogłoszenie chęci wdrożenia planu #NextGenerationEU, na który zostanie wydane ponad 800 mld euro.
źródła:
https://lustrobiblioteki.pl/2021/10/patroni-roku-2022-konopnicka-wybicki-rutkiewicz-grzegorzewska/;
https://booklips.pl/newsy/jozef-mackiewicz-dolaczyl-do-patronow-2022-roku-sejm-uhonorowal-pisarza-w-zwiazku-ze-stuleciem-jego-urodzin/;
https://www.senat.gov.pl/aktualnoscilista/art,14333,patroni-roku-2022.html;
https://ec.europa.eu/poland/news/21015_youth_pl.
