Pierwsza praca i pierwsza umowa – na co zwrócić uwagę

Jeszcze niedawno pierwszą pracę zazwyczaj podejmowali absolwenci szkół i uczelni. Dziś standardem jest, że uczniowie i studenci godzą aktywność zawodową z nauką. Liczne ulgi i przywileje dla młodych  uczących się Polaków sprawia, że częściej sięgają oni po najelastyczniejsze i najkorzystniejsze dla siebie  umowy– zlecenie lub dzieło. Ponieważ ani zlecenie, ani dzieło nie regulowane Kodeksem pracy i strony same ustalają warunki współpracy – przedstawiamy kilka istotnych elementów na które należy zwrócić uwagę.

Wszystko na piśmie

Podczas rozmowy rekrutacyjnej i w trakcie negocjacji warunków mogą paść przeróżne obietnice, ale – tak naprawdę pracownik ma prawo tylko do tego, co zostało zapisane w umowie. Zadbanie o to, aby każdy ustalony szczegół znalazł się w treści dokumentu jest najważniejszym obowiązkiem pracownika i nim cokolwiek zostanie podpisane – warto dokładnie przeczytać umowę i sprawdzić, czy znajduje się w niej wszystko to, co strony ustaliły, w tym liczba ustalonych godzin, uzgodnione wynagrodzenie i pozostałe warunki.

Wynagrodzenie

Umowa zlecenie reguluje minimalną stawkę godzinową (w 2021 to 18,30 brutto), takich wymagań nie ma umowa o dzieło. W tej drugiej kwota jest ustalana za całość – dlatego szczególnie tutaj należy zadbać o to, aby wszystkie składniki i wysokość wynagrodzenia zostały ujęte w umowie. Przy każdej podanej stawce warto od razu zaznaczyć, czy jest to kwota netto, czy brutto – w ostatecznym rozliczeniu ma to ogromne znaczenie.

Oprócz samej wysokości wynagrodzenia w umowie powinny się znaleźć informacje w jakim terminie będzie ono płatne i na jaki rachunek bankowy. Wypłata zazwyczaj musi być poprzedzone potwierdzeniem przyjęcia lub prawidłowego wykonania pracy (zlecenia lub dzieła) – dlatego należy ustalić (i zapisać) w jaki sposób ma się to odbywać – zweryfikuj, czy ten proces nie jest zbyt długi (i nie odwleka terminu płatności). Dla bezpieczeństwa warto mieć zapis, że brak zgłoszenia uwag np. do 7 dni uznaje się  jako zlecenie/dzieło zaakceptowane w całości.

Zakres obowiązków i odpowiedzialności

Jednym z najważniejszych punktów umowy jest dokładny opis tego, co wchodzi w skład obowiązków pracownika – czasami pojawiają się tam „prace dodatkowe” o których wcześniej nie było mowy. Należy na nie uważać szczególnie przy umowie o dzieło. Nieprecyzyjne ustalenia lub zignorowanie zapisów może w konsekwencji oznaczać zgodę na wykonanie dodatkowych rzeczy w ramach tego samego wynagrodzenia. Ważne jest, aby umowa zawierała jasne zapisy dot. odpowiedzialności za pracę (np. jej jakość, opóźnienia, wykorzystywany sprzęt), okresu na jej poprawki i sposobie przyjęcie poprawek (od tego zazwyczaj zależy termin zapłaty). Niedopilnowanie tych kwestii może spowodować, że pieniądze nie trafią tak szybko na konto bankowe… Dodatkowo – operując terminami „dni” warto wskazać, czy są to dni kalendarzowe, czy robocze. To istotne dla obu stron. Nie warto pozostawiać niedopowiedzeń lub niejasności w kwestii warunków pracy.

Dodatkowe ustalenia

Chociaż umowa zlecenie i o dzieło nie są regulowane w Kodeksie pracy i nie dają takich samych przywilejów jak umowa o pracę, to wcale ich nie wykluczają. Strony mogą zawrzeć w umowie warunki i zasady udzielenia urlopu lub dni wolnych od pracy. Jednym z elementów, który często pojawi się w warunkach współpracy jest też okres wypowiedzenia. Aby żadna ze stron z dnia na dzień nie została na przysłowiowym „lodzie” warto zawszeć w warunkach czas na rezygnację z dalszej współpracy (dotyczy to głównie zlecenia).

Poprawność danych

Najwięcej pojawiających się pomyłek dotyczy…danych osobowych i firmowych.  Przed podpisaniem umowy koniecznie zweryfikuj imię, nazwisko, dokładny adres i dane kontaktowe oraz numer rachunku bankowego. Jeśli podasz niepoprawne dane, np. pomylisz się w numerze konta – Twoje pieniądze mogą trafić do kogoś innego. Należy również zweryfikować dane firmy z którą zawieramy umowę – nazwę, adres, NIP oraz to, czy podmiot faktycznie istnieje. Najłatwiej to zrobić na oficjalnych stronach:

https://ekrs.ms.gov.pl/web/wyszukiwarka-krs/strona-glowna/index.html – dla dużych podmiotów i spółek

https://prod.ceidg.gov.pl/CEIDG/Ceidg.Public.UI/Search.aspx a – działalności gospodarcze, spółki cywilne

Każda umowa musi być sporządzona w 2 wersjach (po 1 wersji dla każdej ze stron) – przed jej ostatecznym podpisaniem należy zweryfikować, czy są identyczne. I najważniejsze – umowa jest ważna tylko wtedy, gdy została podpisana przez obie strony – tylko wtedy masz gwarancję, że jest ona ważna i wiążąca.

KK

Więcej od autora

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Zobacz także

Najnowsze

Praca przyszłości, czyli jak zaprojektować swoją drogę zawodową? Nowy raport Biura Analiz Centrum Grabskiego

Jakie zawody znikną, jakie staną się "trendy"? Co warto studiować by nie martwić się o pracę w przyszłości? Które specjalności będą szczególnie dobrze płatne,...

Sztuczna inteligencja jako pomoc w nauce języków obcych – jak uczniowie i nauczyciele wykorzystują AI?

W dzisiejszych czasach naukę języka angielskiego dzieci rozpoczynają od najmłodszych lat. Jako lingua franca język ten jest niezbędny dla swobodnej komunikacji za granicą i...

Nowa kartka w piłce nożnej! Zmiany tuż tuż


W niedalekiej przyszłości będziemy świadkami kolejnej piłkarskiej rewolucji. Międzynarodowa Rada Piłki Nożnej chce wprowadzić nową sędziowską kartkę o kolorze niebieskim. Czemu ma służyć? Poniżej...

Wypij kawkę w towarzystwie kota, czyli kocie kawiarenki

W ostatnim czasie wielką popularność zyskują kocie kawiarnie, gdzie w towarzystwie miauczących czworonogów można wypić kawkę, herbatkę i zjeść coś słodkiego. Inicjatywa zrodziła się w...

Jak e-sport stał się polem do hazardu dla młodych graczy

Gry komputerowe nie są już tylko formą rozrywki, ale również sposobem na zarabianie pieniędzy. Znaczący wzrost popularności skinów do gier, zwłaszcza takich tytułów jak...

Jeśli posiadasz te monety z czasów PRL-u jesteś bogaty! 

Czy zastanawiałeś się kiedyś co ze starymi monetami z czasów PRL-u, którymi płacili nasi rodzice i dziadkowie?  Jeśli jesteś ich posiadaczem, to może oznaczać, że...

Kilka zdań o pokoleniu Z i „Gangu Albanii” czyli mądry Polak po szkodzie?

W ostatnich dniach spora część internautów oraz mediów emocjonowała się skandalicznym zachowaniem muzyka, znanego szerszej publiczności jako „Popek”. Jego ordynarny występek został zarejestrowany na...

Zaskakujące korzyści z grania w gry komputerowe w kontekście zawodowym

Komputery stały się integralną częścią naszego codziennego życia, a umiejętność ich obsługi stała się niemal równie ważna jak czytanie czy pisanie. Często zastanawiamy się,...