Słowa i zwroty po ukraińsku, które warto znać, by lepiej pomagać uchodźcom!

Brutalna agresja Rosji na Ukrainę spowodowała, że setki tysięcy mieszkańców napadniętego kraju szuka pomocy poza granicami własnej Ojczyzny. Wobec tego, że Ukraińcy – szczególnie kobiety, dzieci i osoby starsze – przybywają do naszego kraju, warto byśmy poznali chociaż kilka zwrotów w ich języku oraz podstawowe zasady, które ułatwią wzajemne zrozumienie.

Powitanie

Tutaj sprawa jest dość prosta, gdyż zarówno polskie jak i ukraińskie powitania brzmią bardzo podobnie. Chcąc jednak ułatwić oraz umilić pobyt w Polsce ludziom, którzy z powodów rosyjskiej napaści uciekli z własnych domów, warto zapamiętać takie słowa jak:

prywit = cześć

dobroho ranku = dzień dobry (do południa)

dobryj deń/dobroho dnia = dzień dobry (po południu)

dobryj weczir/dobroho weczora = dobry wieczór.

Pożegnanie

Tutaj także widać przynależność obu języków do grupy słowiańskiej oraz bliskie sąsiedztwo i kulturowe związki dwóch narodów. Dlatego też bez trudu Polak i Ukrainiec zrozumieją się nawet gdy każdy z nich będzie mówił w swoim ojczystym języku w sposób wyraźny i spokojny. Jednak w obliczu uchodźstwa taka sytuacja może być trudna do osiągnięcia, dlatego warto znać wyrazy takie jak:

buwaj = cześć

papa = jak polskie pa

do pobaczenia = do zobaczenia

dobranicz = dobranoc

Zwroty grzecznościowe

diakuju = dziękuję

budź łaska/bud’ łask = proszę

nema za szczo = nie ma za co

pereproszuju = przepraszam (gdy zaczepiamy kogoś i mamy pytanie)

wybaczte = przepraszam (w znaczeniu przeprosin)

ta niczoho = nic się nie stało

niczoho strasznoho = nic strasznego

szcziro diakuju = bardzo dziękuję

zaproszujemo = zapraszamy

Przedstawienie się

jak Was zwaty = jak się Pan/Pani nazywa? („Wy”, a więc Pan/Pani/Państwo, używamy w stosunku do osoby starszej, w formie oficjalnej oraz – tak jak po polsku – w liczbie mnogiej)

jak Tebe zwaty = jak Ty masz na imię? (do osoby z którą jesteśmy na „ty” / młodej)

Mene zwaty… = mam na imię…

Podstawowe pytania

jak sprawy? = co słychać?

dozwolite? = czy można?

Wy choczete komus podzwonyty? = czy chce Pan/Pani/Państwo do kogoś zadzwonić (w domyśle: z mojego telefonu)?

Wy holodni? = czy jest Pan/Pani/Państwo głodny/a/i?

choczete szczos wypyty? = czy chce się Pan/Pani/Państwo czegoś napić? (kawa i woda brzmią tak samo jak w języku polskim, z kolei herbata to „czai”, co łatwo zapamiętać poprzez podobieństwo z polskim słowem „czajnik”)

Wy zahubylysja? = czy zgubił się Pan/Pani/Państwo?

kudy Wy choczete dojichaty? = gdzie chce Pan/Pani/Państwo dotrzeć?

szczo Wam potribno = czego Wam/Pani/Panu potrzeba?

wse w porjadku? = czy wszystko w porządku?

jak Wam dopomohut? = jak Panu/Pani/Państwu pomóc?

szczo u Was bolyt? = co Pana/Panią/Panią boli?

Wam potribne misce dlia prożywannia? = czy potrzebuje Pan/Pani/Państwo miejsca do pozostania (np. na nocleg)?

czy pryjmajete Wy jakis liky szczodnja? = czy przyjmuje Pan/Pani/Państwo jakieś lekarstwa codziennie?

czy majete jich z soboju? = czy ma je Pan/Pani z sobą?

w Was jakas alerhija? czy ma Pan/Pani alergię na coś?

możete howoryty powilno? = czy może Pan/Pani/Państwo mówić powoli?

Ważne słowa

likarnia = szpital

likar = lekarz

wchid = wejście

wychid = wyjście

stancija = stacja

zaczyneno = zamknięte

lwartyra = mieszkanie

mahazyn = sklep

jiża = jedzenie

pyty = napój

Pocieszenie

Wy w bezpeci = jest Pan/Pani/Państwo bezpieczny/a/i

my z Wamy = jesteśmy z Wami/z Panem/z Panią

buty chorobrym = badź/badźcie dzielni

sestry ta braty = siostry i bracia

Różnice między językiem polskim a ukraińskim, których świadomość ułatwi wzajemne zrozumienie

Często nasza głoska „g” to w języku ukraińskim „h”

Często nasze „rz” po ukraińsku występuje jako „r”

Możemy spodziewać się, że nasze „ę” i „ą” w języku ukraińskim będą w podobnych słowach występować jako inna samogłoska (np. „u”)

Polskie „o” często może występować w ukraińskim jako „i”

Niektóre słowa mogą zawierać więcej samogłosek (np. mleko – moloko / głowa – holowa)

Nasze miękkie „ci” zwykle w języku ukraińskim spotkamy jako twardsze „ty”

Ukraińskie bezokoliczniki kończą się twardym „ty” (np. mówić – howoryty)

Przymiotniki w rodzaju męskim zakończone są na „-yj” lub „-ij”.

Ukraińska grażdanka/cyrylica (ukrainska abetka)

Bardzo przydatna we wzajemnym rozumieniu może okazać się znajomość alfabetu ukraińskiego. W ten sposób unikniemy sytuacji, w której dwa bardzo zbliżone słowa stają się niezrozumiałe z powodu szybkiej lub chaotycznej wymowy.

Litera w alfabecie ukraińskim = polski odpowiednik [wymowa]

А а = A a

Б б = B b

В в = W w

Г г = H h (twarde H)

Ґ ґ = G g

Д д = D d

Е е = E e

Є є = Je je

Ж ж = Ż ż

З з = Z z

И и = Y y

I i = I i

Ї ї = Ji ji

К к = K k

Л л = L l (Ł / ł)

М м = M m

Н н = N n

О о = O o

П п = P p

С с = S s

Т т = T t

У у = U u

Ф ф = F f

Х х = Ch ch (bliskie polskiemu)

Ц ц = C c

Ч ч = Cz cz

Ш ш = Sz sz

Щ щ = Szcz szcz

Ю ю = Ju ju

Я я = Ja ja

Ь ь = Znak miękki (zmiękczający, po literze Л powoduje, że Ł czyta się jako L, zaś po Ж wymowa z Ż zamienia się na Ź, a po Ч Cz zmienia się w Ć).

Należy przy tym pamiętać, że alfabet pisany (tak samo jak w języku polskim) w przypadku niektórych liter mocno różni się od alfabetu drukowanego.

Należy także pozostać realistą i pamiętać, że pewnych trudności komunikacyjnych i tak nie da się uniknąć, a nauczenie się obcego języka – nawet tak bliskiego – wymaga czasu. Jednak przyswojenie najbardziej podstawowego słownictwa z pewnością stanie się wyrazem dobrej woli i dowodem na nasze serdeczne nastawienie do ludzi pozostających w potrzebie, zaś otwarte serce i umysł z pewnością umożliwią rozwiązanie trudności wynikających z posługiwania się odrębnymi językami.

Tekst powstał na podstawie wiedzy własnej oraz materiałów opublikowanych w serwisach: facebook.com/JezykoweKontrowersje + ukrainski.online + radiopogoda.pl

Michał Wałach

Więcej od autora

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Proszę wpisać swój komentarz!
Proszę podać swoje imię tutaj

Zobacz także

Najnowsze

Polak potrafi czyli Uniwersytet Jagielloński z sensacyjnym odkryciem!

Innowacyjna metoda rozpoznawania bakterii oraz grzybów na zdjęciach pochodzących z mikroskopów świetlnych, opracowana na Uniwersytecie Jagiellońskim, jest pierwszą na świecie pod względem szybkości. Wykorzystując...

Krakowski licealista rozchwytywany przez amerykańskie uczelnie

Michał Lipiec, uczeń krakowskiego V LO im. Witkowskiego w zeszłym roku zdobył trzy medale podczas międzynarodowych olimpiad. To jednak tylko ułamek jego sukcesów, które...

Bilety na mecze Polaków wyprzedane!

Po awansie Reprezentacji Polski na Euro 2024 byliśmy świadkami bardzo szybkiej sprzedaży biletów. Wielu fanów czuje się pokrzywdzonych. Polacy jako ostatni, po ekscytującej serii rzutów...

Kontrowersyjna koszulka reprezentacji Niemiec, koncern Adidas zabrał głos w tej sprawie!

Na koszulkach Reprezentacji Niemiec z numerem 44 zauważono podobieństwo do nazistowskiego symbolu SS. Adidas, UEFA i DFB nie widzieli nic niestosownego!  Mimo że do Euro...

(WIEM) Po co nam edukacja? Odpowiada dr hab. Klaudia Cymanow- Sosin

Czym jest edukacja, jakie są jej cele, jak budować relacje i skutecznie się komunikować. O tym wszystkim w ramach serii Warsztatów Innowacyjnej Edukacji Medialnej...

Studia za granicą. Jak się przygotować i jakie korzyści dają?

Marzysz o studiowaniu za granicą? Chcesz poszerzyć swoje horyzonty, nauczyć się nowego języka i zanurzyć się w innej kulturze? Oto kompleksowy przewodnik, który pomoże...

Przygotowanie do rozmowy kwalifikacyjnej – porady dla młodych poszukujących pracy

Stoisz na progu dorosłości i właśnie wysłałeś swoje CV na wymarzoną pozycję. Gratulacje, to pierwszy krok do kariery marzeń! Ale co dalej? Rozmowa kwalifikacyjna...

Młodzi na rynku pracy – jakie wyzwania czekają pokolenie Z i Alfa

Wchodząc na rynek pracy, młodzi ludzie z pokoleń Z i Alfa stają przed wyzwaniami, które definiują ich drogę zawodową. W tym artykule przyglądamy się...