Two Column Images
Left Image
Right Image

Wspomnienie o geniuszu – 119. rocznica urodzin Witolda Gombrowicza

Witold Gombrowicz to jeden z najwybitniejszych pisarzy w historii naszego kraju. W tym momencie wielu osób, dla których zrozumienie pojęć „łydka”, „gęba” czy „pupa” nie było łatwym zadaniem, zapewne wyrazi głośne veto. Rozumiem, nie każdy może być wielbicielem niekonwencjonalnej twórczości autora „Ferdydurke” czy „Pornografii”. Niemniej, jako wielki fan Gombrowicza, sądzę, iż wspomniany pisarz wydatnie wpłynął na historię polskiej literatury, a także stanowi miłą odskocznię od wszechobecnego w naszej kulturze patriotycznego pietyzmu oraz mesjanizmu.

W obliczu 119. rocznicy urodzin Gombrowicza postanowiłem, iż postaram się przybliżyć sylwetkę tego wielkiego twórcy. Wszak, nie tylko gombrowiczowskie powieści oraz dramaty są interesującymi opowieściami. Barwny życiorys pisarza dodaje pikanterii dziełom literata i powoduje, iż biograficzno-twórcza charakterystyka Witolda Gombrowicza jest czymś godnym przytoczenia.

Sierpień 1904 roku. W miejscowości Małoszyce znajdującej się wówczas na terenie Galicji, na świat przyszedł Witek Gombrowicz. Za młodu wiódł względnie spokojne życie w rodzinnym majątku szlacheckim. Na początku drugiej dekady ubiegłego wieku rodzina Gombrowiczów postanowiła porzucić sielskie, dworskie życie i przeniosła się do Warszawy. To tam, młody Witold wchodził w wiek nastoletni, a później dorosły. Choć, największa pasją Gombrowicza było pisanie, zdecydował się na studia prawnicze, które ukończył w 1927 roku. Kolejne lata to pierwsze, początkowo nieudane, próby literackie. Pierwszym wyraźnym sukcesem Gombrowicza, był wydany w 1933 roku zbiór opowiadań pt. „Pamiętnik z okresu dojrzewania”. Niemniej to dopiero publikacja „Ferdydurke” w 1937 roku przyniosła rozgłos opisywanemu twórcy. Brzmi, jak typowy, mało interesujący życiorys? Owszem, dopiero wydarzenia z lat następnych sprawiają, iż akcja gombrowiczowskiej biografii nabiera rozpędu.

Latem 1939 roku Gombrowicz jako dziennikarz wybrał się na dziewiczy rejs aż do Buenos Aires. Wybuch II wojny światowej sprawił, iż niespodziewanie kolejne 24 lata pisarz spędził w Argentynie. Jak do tego doszło? Otóż nieszczęśliwy splot wydarzeń sprawił, iż Gombrowicza nie było po prostu stać na powrót do ojczyzny. Polak próbował wejść na argentyńskie salony literackie, pracował także w banku. Pobyt w Ameryce Południowej nie był jednak okresem bezproduktywnym. To właśnie w tym czasie powstało jedno z największych dzieł polskiego pisarza. Mowa oczywiście o wydanym w 1953 roku „Trans-Atlantyku”. Powrót Gombrowicza do Europy nastąpił dopiero w 1963 roku, kiedy to Fundacja Forda zapewniła pisarzowi wydatne wsparcie finansowe. Początkowo trafił to Berlina Zachodniego, a następnie osiadł we Francji w malowniczej miejscowości Vence. To właśnie tam Gombrowicz napisał ostatnie dzieła w swoim życiu, tj. „Pornografię”, „Kosmos” i „Operetkę”. Zmarł 25 lipca 1969 roku.

Witold Gombrowicz to twórca, którego nie sposób skategoryzować. Jego twórczość jest wielowymiarowa, a charakterystyczny styl stał się idealnym przykładem niekonwencjonalnego pisarstwa. Choć dziś o Gombrowiczu mówi się raczej w pozytywny sposób, to w czasach życia pisarza czytelnicy byli zszokowaniu nonszalancją i absurdem treści ukazanych w dziełach autora „Ferdydurke”. Jego proza była trudna do zrozumienia, pełna paradoksów i głębokich refleksji na temat ludzkiej natury. Gombrowicz w dużej mierze skupiał się na relacjach międzyludzkich i kwestii tożsamości człowieka, co w pewien sposób wykreowało nowatorską, psychologiczną wykładnię literacką.

Zadziwiał i szokował, ale na szczęście pisał. Gombrowicz na zawsze pozostanie ikoną polskiej literatury, a także inspiracją dla kolejnych pokoleń. Jego twórczość diametralnie zmieniła tak percepcję, jak i recepcję, literatury i do dziś skłania do głębokiej refleksji.

 

/JKI/

Źródła: polskieradio.pl; wikipedia.org

Więcej od autora

Zobacz także

Najnowsze

Tragedia, która powinna nas obudzić. O samotności, agresji i psychice młodych

Tragedia, która wydarzyła się w Krakowie, pozostawiła nas z bólem i poczuciem bezradności. Wobec śmierci trudno o słowa, które nie brzmiałyby banalnie. Warto jednak...

Kogo podziwiamy? Chiny rzucają wyzwanie kulturze celebrytów

Wystarczy przejść przez centrum dowolnego dużego miasta, żeby zobaczyć, jakich ludzi uznajemy za ważnych. Wielkie reklamy, podświetlone ekrany, twarze aktorów, piosenkarzy i internetowych celebrytów....

Wirtualni przyjaciele. Czy można zaprzyjaźnić się ze sztuczną inteligencją?

Jeszcze niedawno przyjaźń kojarzyła się z rozmową przy kawie, wspólnym spacerem albo telefonem wykonanym późnym wieczorem, kiedy życie zaczynało przytłaczać. Dzisiaj coraz częściej wystarczy...

Pobierz, wrzuć, opublikuj ale uważaj na prawa autorskie!

Internet daje nam ogromne możliwości. Możemy tworzyć filmy, prowadzić profile w mediach społecznościowych, przygotowywać prezentacje, publikować zdjęcia i dzielić się własnymi pomysłami. Często korzystamy...

Czy warto studiować, jeśli AI potrafi już tak wiele?

Jeszcze kilka lat temu wybór studiów wydawał się dość oczywisty. Kończysz szkołę, wybierasz kierunek, zdobywasz dyplom i zaczynasz pracę. Dziś ten schemat coraz mniej...

Czy trzeba mieć plan na życie w wieku 20 lat?

Masz 20 lat. Powinieneś już wiedzieć, co chcesz robić w życiu. Wybrać studia. Znaleźć dobrą pracę. Rozwijać się. Zarabiać. Podróżować. Najlepiej mieć jeszcze konkretny...

Piątka za wszelką cenę. Czy dobre oceny mogą być złą wiadomością?

„Odrobiłeś lekcje?”, „A czego dostałeś?”, „Pokaż zeszyt”. Dla wielu rodziców to codzienny rytuał. Chcemy, żeby dziecko dobrze się uczyło, miało dobre oceny i nie...

Dobre wyniki polskich uczniów. PISA pokazuje jednak także drugą stronę medalu

Polscy piętnastolatkowie nadal należą do europejskiej czołówki. W najnowszym badaniu PISA wypadli wyraźnie lepiej niż średnia dla Unii Europejskiej i OECD. To dobra wiadomość....